Tussenrapportage Commissie Sociaal Veilige Werkomgeving Defensie: dossier Schaarsbergen en Meldpunt

De Commissie Sociaal Veilige Werkomgeving Defensie onderzocht de wijze waarop Defensie met de meldingen en melders te Schaarsbergen is omgegaan. Dit dossier is aanleiding geweest voor het instellen van de commissie. Ook geeft de commissie een eerste analyse van meldingen die tot 1 maart 2018 zijn binnengekomen bij het meldpunt.

Dossier Schaarsbergen

De Commissie keek zowel naar de gevolgde procedure als naar de inhoudelijke afhandeling van de incidenten in Schaarsbergen.

Bij het onderzoek naar de procedurele afhandeling constateert de commissie verschillende positieve punten waaronder het betrekken van een deskundige partij van buiten en het verloop van de hoorzittingen zelf. De commissie stelt tegelijkertijd vraagtekens bij de onafhankelijkheid van een kazerne-interne Commissie van Huishoudelijk Onderzoek (CvHO). Daarnaast constateerde de commissie diverse onzorgvuldigheden in de gevolgde procedure, zoals de antidatering van het instellingsbesluit CvHO en onzorgvuldigheden rondom de gespreksverslagen. Tot slot is het algemene beeld van de commissie dat er in de omgang met melders c.q. slachtoffers en de overige betrokkenen onvoldoende onderscheid is gemaakt tussen deze verschillende groepen.

In het onderzoek naar de inhoudelijke afhandeling constateert de commissie dat een deel van de gemelde incidenten serieus is opgepakt, waarna er maatregelen volgden. Dit betrof interne sancties voor de daders(schorsingen en negatieve ambtsberichten) en aangifte bij het OM. Waar het gaat om het zorgvuldig onderzoeken van feiten en omstandigheden vindt de commissie het opmerkelijk dat er naar een aantal andere zaken geen nader onderzoek is gedaan. Het gaat hierbij om meldingen van pestgedrag, drugsgebruik, het geven van bevelen buiten diensttijd en niet-functionele inwijdingsrituelen.

In de tussenrapportage doet de commissie op basis van het dossier Schaarsbergen 13 aanbevelingen die zich richten op het verbeteren van de sociale veiligheid en de omgang met incidenten binnen Defensie. Om tot haar constateringen en aanbevelingen te komen heeft de commissie de feitelijke gebeurtenissen in kaart gebracht door documenten te bestuderen en interviews te houden.

Meldpunt

Tussen de opening van het meldpunt op 15 december 2017 en 1 maart 2018 zijn er 55 meldingen binnengekomen bij de commissie. Meldingen konden betrekking hebben op meerdere soorten ongewenst gedrag. Uit een eerste analyse van de meldingen blijkt dat pesten, intimidatie en benadeling na het doen van een melding binnen Defensie het meest worden gemeld. Uit de contacten met melders blijkt ook een grote terughoudendheid om te melden, zelfs bij ons meldpunt. Melders geven aan een extern, onafhankelijk meldpunt te hebben gemist.

Vervolgtraject

De commissie vervolgt de komende maanden haar onderzoek. Dit spitst zich toe op twee onderwerpen: Het steekproefsgewijs onderzoeken van de Defensie interne afhandeling van meldingen van ongewenst gedrag en het opvolgen en analyseren van de reeds ontvangen en nieuwe meldingen op het meldpunt. Ook wordt er nog gesproken met stakeholders, zoals vakbonden, vertrouwenspersonen en de Dienst Bedrijfsmaatschappelijk Werk. De commissie verwacht half juli 2018 haar eindrapportage gereed te hebben.

Commissie roept op om ongewenst gedrag te melden

Het meldpunt blijft nog tot 1 juli 2018 open. De commissie benadrukt dat zij geheel onafhankelijk van het Ministerie van Defensie opereert. Uiteraard is het mogelijk een melding anoniem te doen. Dit kan telefonisch (070-3245069) , per mail (sociaalveiligdefensie@utwente.nl) of via deze website.